ЕРТЕ КҮРЕСТІҢ НӘТИЖЕСІНДЕ БЫЛТЫРҒЫДАН АЗАЙЫП КЕЛЕДІ
Түркістан облысында фитосанитариялық тұрақтылықты қамтамасыз ету және зиянкестердің таралуын шектеу мақсатында кешенді іс-шаралар қарқынды түрде іске асырылуда. Арнайы болжам және мониторинг жүргізетін орталықтың деректеріне сәйкес, бүгінгі күнге дейін марокколық шегірткенің дернәсілдеріне қарсы жалпы көлемі 546 451 гектар жер зерделенген. Зерттеу нәтижесінде 176 473 гектар аумақта зиянкестің таралу деңгейі экономикалық зияндылық шегінен асқаны анықталған. Қазіргі таңда шегіртке ошақтары тіркелген жеті ауданда тұрақты бақылау мен қадағалау жұмыстары үздіксіз жүргізіліп келеді. Атап айтқанда, Ордабасы, Шардара, Бәйдібек, Сауран және Қазығұрт аудандарында нақты алдын алу және жою шаралары қолға алынған.
Аталған бағыттағы жұмыстарды тиімді үйлестіру мақсатында облыс әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбековтің төрағалығымен арнайы жиын өтті. Кеңеске Сарыағаш, Жетісай, Арыс, Келес аудандарының әкімдері мен тиісті сала басшылары қатысты. Жиын барысында өңірдегі фитосанитариялық жағдай жан-жақты талқыланып, әр аудан бойынша нақты мәліметтер ұсынылды. Мәселен, Арыс қаласының аумағында аса қауіпті ошақтар тіркелмегенімен, 11 сектор тұрақты бақылауда ұсталып отыр, ал 6 сектордағы қауіп деңгейі төмен деп бағаланған. Келес ауданында алты сектор бойынша бақылау мен өңдеу жұмыстарын күшейту қажеттігі атап өтілді. Сонымен қатар 13 секторда химиялық өңдеу шаралары жоспарға сәйкес жүргізілуде.
Сарыағаш ауданында жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижесінде жалпы 111 200 гектар алқап қаралған. Оның ішінде 46 720 гектарда үйірлі шегірткелердің саны экономикалық зияндылық шегінен жоғары екені анықталған. Осыған байланысты 22-секторға қосымша техника мен жұмыс күші тарту қажеттілігі көрсетілді. Қалған 17 секторда жағдай тұрақты деп бағаланып отыр.
Күн тәртібіндегі екінші маңызды мәселе – көмірмен жылытылатын жылыжай кешендерінде экологиялық талаптарды сақтау. Атап айтқанда, жылыжайлардың жылыту жүйелеріне заманауи сүзгілер орнату мәселесі қаралды. Бұл бағытта арнайы жұмыс тобы құрылып, оның құрамына жергілікті атқарушы орган өкілдері, жылыжай қауымдастығының мүшелері және қоғам белсенділері енгізілген. Жұмыс тобының негізгі міндеті – шаруаларға экологиялық тұрғыдан тиімді әрі қолжетімді сүзгі жүйелерін анықтап, тәжірибеге енгізу. Қазіргі уақытта бірнеше сүзгі түрі сынақтан өткізіліп, олардың тиімділігі бағалануда.
🔰Сонымен қатар су ресурстарын үнемдеу технологияларын енгізу мәселесі де кеңінен талқыланды. Бұл бағытта туындаған проблемалар сараланып, жауапты мекемелерге нақты тапсырмалар жүктелді. Әр тапсырманың орындалу мерзімі белгіленіп, оның іске асырылуы тұрақты бақылауға алынатыны айтылды.
🔰Жиын қорытындысында облыс әкімінің орынбасары аудан әкімдеріне шегірткеге қарсы күрес шараларын күшейтіп, олардың сапасын жеке бақылауға алуды тапсырды. Әсіресе, зиянкестерді ерте анықтау үшін мамандар санын арттыру, техникаларды тиімді бөлу және жедел әрекет ету тетіктерін жетілдіру қажеттігіне ерекше назар аударылды. Барлық тапсырмалар нақты мерзімдермен бекітіліп, олардың орындалу барысы жүйелі түрде қадағаланады.
Айта кету керек, шегірткелер – табиғаттағы ең жылдам көбейетін жәндіктердің бірі. Қолайлы жағдай туындаған кезде олардың бір аналығы 100-ге жуық жұмыртқа салып, қысқа мерзім ішінде үлкен үйірге айнала алады. Кейбір деректерге сәйкес, бір шаршы шақырым аумақтағы шегіртке үйірі күніне 100 тоннаға дейін өсімдік жамылғысын жоя алады. Сонымен қатар олар желдің бағытымен жүздеген шақырымға дейін қоныс аудара алады, бұл олардың ауыл шаруашылығына төндіретін қаупін арттыра түседі. Сондықтан мұндай зиянкестерге қарсы күрес тек жергілікті емес, өңіраралық үйлестіруді де талап ететін маңызды мәселе болып саналады.
