ЖҮГЕРІДЕН ТҮРЛІ ӨНІМ ӨНДІРЕДІ
Түркістан облысында агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту мен индустриялық әртараптандыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Өңір экономикасын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған ірі инвестициялық бастамалардың бірі – Шардара ауданындағы индустриалды аймақта салынып жатқан «Казкрахмал» крахмал-сірне зауыты. Аталған жоба ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің өзара байланысын нығайтып, қосылған құны жоғары өнім өндіруге мүмкіндік беретін стратегиялық маңызды өндіріс нысаны болып саналады.
Қазіргі уақытта кәсіпорында шикізатты қабылдау, кептіру және сақтау инфрақұрылымдары іске қосылып, негізгі өндірістік желілерді кезең-кезеңімен енгізу жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар, қалдықсыз өңдеу технологияларын енгізу арқылы өндірістің экологиялық тиімділігіне ерекше назар аударылуда. Жоба толық жүзеге асқан жағдайда кәсіпорын жүгеріні терең өңдеу негізінде 20-дан астам түрлі өнім шығаруды жоспарлап отыр. Олардың қатарында крахмал, сірне, тағамдық глюкоза, мальтоза сиропы, жүгері майы, глютен, кебек және түйіршіктелген құрамажем бар. Өндірісте тек генетикалық түрлендірілмеген жүгеріні пайдалану көзделген.
Биыл толық іске қосылуы жоспарланған бұл жоба Қазақстандағы жүгеріні терең өңдеу саласындағы ең ірі өндірістердің бірі болмақ. Жобалық қуаттылыққа шыққан кезде зауыт жылына 150 мың тонна жүгері өңдеп, 26 түрлі өнім өндіруге қауқарлы болады. Бұл көрсеткіштер тек өндіріс көлемінің артуын ғана емес, сонымен қатар ауыл шаруашылығы шикізатын тиімді пайдалану арқылы экономикалық қайтарымды еселеуді білдіреді. Яғни, өңір шикізатты сыртқа шығарумен шектелмей, жоғары қосылған құны бар дайын өнім экспорттауға мүмкіндік алады.
Жалпы инвестиция көлемі 35 млрд теңгені құрайды. Кәсіпорын өнімдері ішкі нарық қажеттілігін қамтамасыз етумен қатар, Азия және Еуропа елдеріне экспорттауға бағытталады. Бұл өз кезегінде өңірдің экспорттық әлеуетін арттырып, инвестициялық тартымдылығын күшейтеді.
Жоба екі кезең бойынша жүзеге асырылуда. Алғашқы кезеңде шикізатты қабылдау және сақтау инфрақұрылымы қалыптастырылса, екінші кезеңде толыққанды терең өңдеу өндірісінің құрылысы жүргізілуде. Дегенмен, шикізат базасын қамтамасыз ету мәселесі өзекті болып отыр. Осыған байланысты облыста жүгері егіс алқаптарын ұлғайту бойынша нақты шаралар қабылданған. Атап айтқанда, Шардара, Жетісай және Мақтаарал аудандарында жаңа егіс алқаптары игеріліп, ауыл шаруашылығы құрылымы әртараптандырылуда.
«Казкрахмал» зауыты заманауи технологиялармен жабдықталып, өндірістік процестердің шамамен 80 пайызы автоматтандырылған. Бұл өнім сапасын тұрақты бақылауға, өндірістік шығындарды оңтайландыруға және бәсекеге қабілеттілікті арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, кәсіпорында халықаралық стандарттарға сәйкес басқару жүйесі енгізіліп, әлемдік тәжірибеге негізделген өндірістік модель қалыптастырылуда.
Өндірілетін негізгі өнімдер – жоғары сапалы жүгері крахмалы мен сірне – тамақ өнеркәсібінде, фармацевтикада және басқа да салаларда кеңінен қолданылады. Кәсіпорын қызметінде экологиялық талаптарды сақтау, ресурстарды тиімді пайдалану және тұрақты даму қағидаттарын ұстану басым бағыттардың бірі болып белгіленген.
Аталған жоба өңір экономикасына мультипликативтік әсер беріп, жаңа жұмыс орындарын ашуға, аграрлық секторды дамытуға және жалпы экономикалық өсімді қамтамасыз етуге ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл бастама Түркістан облысының индустриалды-инновациялық дамуының маңызды құрамдас бөлігіне айналып, өңірдің өндірістік әлеуетін одан әрі күшейтеді.
