ПРЕЗИДЕНТ: МӘСЛИХАТТАР – ХАЛЫҚ ПЕН БИЛІК АРАСЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ КӨПІР
Мәслихат депутаттарының кезекті форумында өңірлік саясатты жетілдіру, жергілікті биліктің жауапкершілігін арттыру және мәслихаттардың рөлін күшейту мәселелеріне кеңінен талқыланды. Қазақстанда мемлекеттік басқару жүйесін, экономиканы және әлеуметтік саланы жаңғыртуға арналған реформаларды тиімді жүзеге асыруда мәслихаттардың рөлі ерекше. Сондықтан өкілді органдардың әлеуетін арттыру мемлекеттік саясаттың маңызды басымдықтарының бірі болып қала береді. «Қуатты аймақтар – қуатты ел» қағидаты аясында мәслихаттардың беделі көтеріліп, олар мемлекеттік басқару жүйесіндегі негізгі институттардың біріне айналды.
Өңірлердің қаржылық дербестігін қалыптастыру үшін жергілікті билік бюджет жоспарлауға ерекше жауапкершілікпен қарап, табысты арттыруға басымдық беруі тиіс. Былтыр ауылдық округтердің бюджеті 442 миллиард теңгеден асып, оның үштен бірі елді мекендердің өз табысынан құралған. Биылдан бастап ауылдық округтер кең таралған пайдалы қазбалар, жерасты сулары мен емдік балшықтарды пайдаланудан түсетін салықтарды өз бюджетіне жинай алады. Сондай-ақ заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлік салығының бір бөлігін төртінші деңгейдегі бюджеттерге беру мәселесі қарастырылып жатыр.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бюджет қаражатын жоспарлау мен игеру сапасын арттырудың маңызын ерекше атап өтті. Қазіргі тәжірибеде жергілікті бюджеттерді бекіту кезінде депутаттарға толық ақпарат берілмей, құжаттардың соңғы сәтте ұсынылатыны жиі кездеседі. Соның салдарынан бюджет жобалары үстірт қаралып, кейде халыққа қажеттілігі аз немесе тиімсіз жобаларға қаржы жұмсалып кетеді. Мемлекет басшысы мұндай жағдайлардың алдын алу үшін мәслихат депутаттары бюджет жоспарлау үдерісіне басынан бастап қатысуы керек екенін айтты. Сонымен қатар барлық талқылау мемлекет пен өңір мүддесіне негізделуі тиіс, ал популизм мен лоббизмге жол берілмеуі қажет.
Мемлекет басшысы әкімдіктердегі бюджеттік комиссия құрамына білікті әрі беделді мәслихат депутаттарын енгізуді ұсынды. Бұл қаражаттың тиімді жұмсалуын бақылауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар Президент әкімдер республикалық бюджеттен берілетін дотацияларға ғана сеніп отырмай, өңірдің экономикалық әлеуетін арттыру бағытында белсенді жұмыс істеуі керек екенін ескертті. Әрбір бюджет жобасы жаңа жұмыс орындарын ашуға, инвестиция тартуға және бизнесті дамытуға нақты ықпал етуі тиіс.
Мәслихаттардың өкілеттігін одан әрі кеңейту керек. Депутаттар жергілікті жердегі мәселелерді шешуде әкімдермен бірге жұмыс істеп, халықтың талап-тілектерін жеткізетін белсенді институтқа айналдыруы тиіс. Сонымен қатар депутаттардың жауапкершілігін арттыру үшін этикалық нормаларды бұзған немесе өз міндетін орындамаған тұлғаларға қатысты нақты шаралар қабылдау қажет.
Президент басқарудың ротациялық жүйесін енгізу мәселесіне де тоқталды. Қазір сайланатын әкімдердің өкілеттігі екі мерзіммен шектелген. Осыған ұқсас тәртіпті мәслихат төрағаларына да енгізу ұсынылды. Мұндай қадам кәсіби депутаттық корпусты қалыптастырып, өкілді орган жұмысының тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Сондай-ақ Мемлекет басшысы халықпен ашық әрі түсінікті диалог орнатудың маңызын атап өтті. Былтыр Президент Әкімшілігіне 83 мыңға жуық өтініш келіп түскен, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 30 пайызға көп. Көптеген мәселе жергілікті жерде шешілуі тиіс болғанымен, азаматтар жауап ала алмаған соң орталыққа жүгінуге мәжбүр болады. Сондықтан мәслихат депутаттары халық пен билік арасындағы сенімді көпірге айналуы тиіс.
Президент толыққанды цифрлық мемлекет құру міндетіне де тоқталып, жасанды интеллект пен озық технологияларды мемлекеттік басқарудың барлық саласына енгізу стратегиялық мақсат екенін айтты. Бұл бағытта депутаттардың цифрлық сауатын арттыру маңызды. Қазірдің өзінде 1200-ге жуық мәслихат депутаты арнайы оқу курстарынан өткен, ал AI Governance 500 бағдарламасы аясында өңірлік мәслихат аппараттарының басшыларын оқыту жоспарланып отыр.
Қасым-Жомарт Тоқаев мәслихаттардың елдегі өкілді билік жүйесінің негізі екенін атап өтті. Депутаттар халық сеніміне лайық болып, мемлекет мүддесін бәрінен биік қоюы тиіс. «Депутат болу – ел адамы болу деген сөз. Бұл – мәртебесі биік әрі жауапкершілігі зор қызмет», – деп, мемлекет басшысы мәслихат депутаттары өз міндетін адал атқарып, ел игілігі үшін еңбек етсе, қоғамның билікке деген сенімі нығая түсетінін жеткізді.
Жаңа Конституция – Әділетті Қазақстанның саяси тұғыры
Қазақстан қоғамы тарихи белестің табалдырығында тұр. Бұл жай ғана саяси баяндама емес, бұл — өткеннің сабағы мен болашақтың бағдары тоғысқан стратегиялық құжат. Реформа кім үшін? Әлбетте халық үшін.
Президент өз сөзінде жаңа Конституцияның мазмұны «шын мәнінде халықтық сипатқа ие» екенін қадап айтты. 2022 жылғы өзгерістерден басталған конституциялық реформаның заңды жалғасы ретінде қарастырылатын бұл жоба қоғамның тікелей қатысуымен әзірленді.
«Азаматтардан төрт мыңға жуық ұсыныс түсті. Оның 15 пайызға жуығы Парламент қызметіне қатысты болса, қалғаны ауқымды реформаның түрлі аспектілерін қамтыды»,- деді, Президент.
Бұл көрсеткіш халықтың саяси үдерістерге деген белсенділігі мен сенімінің артқанын аңғартады. eGov және eOtinish платформалары арқылы түскен 12 мыңнан астам өтініш — демократиялық трансформацияның жарқын үлгісі.
Саяси жүйенің жаңа архитектурасы: Тежемелік және тепе-теңдік
Президент ұсынған жаңа үлгіде билік тармақтарының тәуелсіздігі мен жауапкершілігіне басымдық берілген. Ең басты жаңашылдықтардың бірі — жоғары лауазымды тұлғалардың өкілеттігін шектеу.
Конституциялық Сот, Жоғарғы Сот төрағалары мен Бас прокурордың өкілеттігі бір мерзіммен шектеледі.
Бір палаталы Парламентте Президент квотасы жойылады. Бұл депутаттардың бірыңғай ережемен, ешқандай артықшылықсыз сайлануына жол ашады.
«Отбасылық билікке» тосқауыл: Президенттің жақын туыстарына мемлекеттік саяси қызметтер мен квазимемлекеттік секторды басқаруға тыйым салынады.
Бұл қадамдар биліктің бір қолға шоғырлануын болдырмайтын, «саясат сахнасының сыртындағы ойыншылардың» ықпалын жоятын нақты тетіктер.
«Адам мемлекет үшін емес, мемлекет адам үшін»
Мақаланың өзегі — адам құқығы. Жаңа Конституция жобасының үштен бірі (30 бап) адамның құқықтары мен бостандықтарына арналған. Салыстырмалы түрде айтсақ, Президент туралы бөлім небәрі 10 баптан тұрады. Бұл Әділетті Қазақстанның басты құндылығы — адам екенін дәлелдейді.
Құқықтық қорғаныстың жаңа деңгейі:
Мемлекеттің жауапкершілігі: Бұрын тек азаматтың мемлекетке келтірген зияны айтылса, енді мемлекеттік органның заңсыз әрекетінен келтірілген зиянды мемлекет өтеп береді.
Тұрғын үйге қол сұғылмау:Сот шешімінсіз ешкімді баспанасынан айыруға болмайды.
Миранда ережесі және адвокатура: Азаматтың сотта қорғалу құқығы конституциялық деңгейде нығайтылады.
Цифрлық құқық: Банк операцияларының, дербес деректер мен хаттардың құпиялығы қаржылық және цифрлық даму заманында басты қорғауға алынады.
Ұлттық бірегейлік және Тіл мәселесі
Президент тіл төңірегіндегі «саяси буллингке» және алыпқашпа әңгімелерге нүкте қойды. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі» деген норма мызғымас қағида болып қала береді. Сонымен қатар, ұлттық валютаның мәртебесі Елтаңба, Ту және Әнұранмен қатар қойылып, қаржылық егемендік заңмен бекемделді.
Қасым-Жомарт Тоқаев:
«Жер – қазақ үшін ең қастерлі ұғым. Аумақтық тұтастық пен мемлекеттік құрылым мызғымас сипатқа ие және ол ешқашан қайта қаралмайды».
Жастарға үндеу: Тарихты өз қолыңмен жаса
Жаңа Конституцияның «жастарға бағыт-бағдар сілтейтін темірқазық» деп атаған Мемлекет басшысы, өскелең ұрпақты 15 наурызда өтетін референдумға белсене қатысуға шақырды.
Бұл — жай ғана дауыс беру емес, бұл — болашақ цифрлық, әділетті және озық Қазақстанның іргетасын қалауға қатысу. «Адамның адамшылығы істі бастауынан білінеді» деген Абай сөзін мысалға келтіре отырып, Президент ел болашағы үшін жасалған бұл қадамның тарихи маңызын айқындап берді.
Жаһандық турбуленттілік дәуірі: Қазақстанның тұрақтылық пен даму жолы
Бүгінгі әлем бұрын-соңды болмаған геосаяси «турбуленттілік» аймағына енді. Халықаралық қатынастар жүйесіндегі дағдарыс, ірі державалар арасындағы сенімсіздік және аймақтық қақтығыстар жаһандық қауіпсіздік іргесін шайқалтып отыр. Осындай күрделі кезеңде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елдің ішкі бірлігі мен сыртқы саясаттағы стратегиялық ұстамдылығын басты бағдар ретінде айқындады.
Геосаяси сын-қатер және ұлттық қауіпсіздік
Мемлекет басшысы атап өткендей, қазіргі таңда дүниежүзілік соғыс қаупі табалдырықта тұр. Каспий маңындағы және Таяу Шығыстағы ахуалдың ушығуы әлем экономикасына тікелей зардабын тигізуде. Бұл жағдайда Қазақстанның ұстанымы нақты:
Сабыр сақтау және арандатуға бой алдырмау;
Саяси-дипломатиялық тәсілдер арқылы қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
Халықаралық құқық пен БҰҰ Жарғысын құрметтеу.
«Тұрақтылықты бірер күнде бұзуға болады, ал оны қалпына келтіруге ондаған жылдар қажет. Сондықтан «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы – біздің өмір салтымыздың негізі», — деді Президент.
Экономикалық өсім: Нақты цифрлар мен жетістіктер
Жаһандық «сауда соғыстарына» қарамастан, Қазақстан ұлттық стратегиясын табанды жүзеге асырып, экономикалық қуатын арттырып келеді.
Президенттің белсенді сыртқы саясаты елге инвестиция тартудың негізгі құралына айналды. Соңғы бір жылдың ішінде Мемлекет басшысы 30-дан астам шет елге ресми және мемлекеттік сапар шегіп, әлемдік деңгейдегі ірі бизнес өкілдерімен жүздеген келіссөздер жүргізді.
Инвестициялық тартымдылық
Қазақстан Орталық Азиядағы инвестициялық көшбасшылықты нық ұстап тұр. Елімізге тартылған таза инвестиция көлемі 150 миллиард доллардан асты. Бұл қаражат тек шикізат секторына емес, жоғары технологиялар, жасыл энергетика және логистика салаларына бағытталуда.
Сапарлар мен келісімдердің нәтижесі:
Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақ және Парсы шығанағы елдерімен стратегиялық серіктестік жаңа деңгейге шықты.
Жасанды интеллект және цифрландыру саласындағы жаһандық алпауыттармен (Microsoft, Google, Amazon) бірлескен жобалар іске қосылуда.
Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыту бойынша ірі инфрақұрылымдық келісімдер жасалды.
Жаңа дәуірге жасампаз қадам
Қазақстанның мақсаты – құр ұранмен реформа жасау емес, ақылға қонымды, сараланған өзгерістер арқылы Тәуелсіздікті нығайту. Президент атап өткендей, әлемдік даму көшінен шет қалмау үшін біз жаңа технологиялық және саяси шындыққа бейімделуіміз қажет. Бірлік пен тұрақтылық – біздің ең басты капиталымыз.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың сыртқы саясаты — бұл жай ғана халықаралық кездесулер емес, бұл «экономикалық дипломатияның» нақты үлгісі. Президенттің әрбір шетелдік сапары елге жаңа технологиялар, жұмыс орындары және қомақты қаржы әкелуді көздейді.
1. Инвестициялық портфель: Сөзден іске
Соңғы бірнеше жылда Мемлекет басшысы әлемнің ірі экономикалық орталықтарына (Қытай, АҚШ, Германия, БАӘ, Катар, Оңтүстік Корея) жасаған сапарларында құны ондаған миллиард доллар болатын жүздеген келісімге қол қойды.
Тікелей нәтиже: Қазақстан Орталық Азияға келетін барлық инвестицияның 70%-ға жуығын иемденіп отыр. Тартылған $150 млрд-тан астам инвестиция — бұл Президенттің жеке кепілдігі мен халықаралық беделінің жемісі.
Технологиялар трансферті: Сапарлар барысында тек ақша ғана емес, сонымен бірге заманауи ноу-хаулар келуде. Мысалы, Германиямен жасалған келісімдер негізінде «жасыл» сутегі өндірісі, ал Қытаймен бірлесіп автокөлік құрастыру зауыттары салынып жатыр.
2. Көлік-логистикалық хаб: «Орта дәліз» мүмкіндігі
Президенттің Әзербайжан, Грузия, Түркия және Қытай басшыларымен кездесулерінің басты тақырыбы — Транскаспий халықаралық көлік бағытын (ТХКБ) дамыту болды.
Берген пайдасы: Қазақстан тек шикізат тасушы емес, Шығыс пен Батысты байланыстыратын басты транзиттік мемлекетке айналды. Бұл бюджетке түсетін транзиттік алымдардың еселеп артуына әкелді.
Болашақ әлеуеті: Сапарлар аясындағы келісімдер жүк тасымалы уақытын 2 есеге қысқартып, Қазақстанды Еуразияның логистикалық «жүрегіне» айналдырады.
3. Энергетикалық қауіпсіздік және «Жасыл» бағыт
Еуропа елдеріне (Франция, Германия, Италия) жасалған сапарлар Қазақстанның әлемдік энергия нарығындағы рөлін бекітті.
Мұнай-газ секторы: Шикізатты экспорттаудың баламалы жолдары (мысалы, Германияға мұнай жеткізу) бойынша келісімдер жасалды.
Сирек кездесетін металдар: Президенттің келіссөздері арқылы Батыс елдері Қазақстанның литий, кобальт және басқа да маңызды металдарын өңдеуге инвестиция салуға мүдделі болып отыр. Бұл болашақта электромобильдер мен жаңартылатын энергия көздері дәуірінде Қазақстанның табысын арттырады.
4. Дипломатияның болашақ экономикалық пайдасы
Алдағы уақытта бұл сапарлардың тигізетін әсері келесі бағыттарда байқалмақ:
Жоғары технологиялық жұмыс орындары: Шетелдік ірі компаниялардың (Microsoft, Amazon, Google) өңірлік кеңселері мен дата-орталықтарының ашылуы ІТ-мамандардың жалақысы мен деңгейін көтереді.
Азық-түлік қауіпсіздігі: Парсы шығанағы елдеріне жасалған сапарлар отандық ауыл шаруашылығы өнімдерін (ет, астық) экспорттауға үлкен нарық ашты.
Инфляцияны тежеу: Жаңа өндіріс орындарының ашылуы ішкі нарықты отандық тауармен қамтамасыз етіп, импортқа тәуелділікті азайтады, бұл баға тұрақтылығына оң әсер етеді.
Президент саясаты — «көпвекторлылықтың» экономикалық прагматизмге ұласуы. Әрбір шетелдік сапар Қазақстанды жабық экономикадан ашық, бәсекеге қабілетті және сенімді серіктеске айналдыруда. Бұл тек бүгінгі көрсеткіштер емес, келесі онжылдықтардағы халықтың әл-ауқатының кепілі.
Жаңа Қазақстанның экономикалық каркасы: Индустрияландырудан адам капиталына дейін
Бүгінде Қазақстан өз дамуының мүлде жаңа кезеңіне қадам басты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, мемлекет ондаған жылдар бойы қордаланған жүйелі мәселелерді шешуге — экономиканың біржақтылығын жойып, елдің жаңа «индустриялық және инфрақұрылымдық арқауын» құруға кірісті.
1. Индустриялық серпін және АӨК жаңғыруы
Ел экономикасы тек шикізатқа сеніп отырған кезеңнен өтіп, өңдеу өнеркәсібіне басымдық бере бастады. Бұл бағыттағы көрсеткіштер көңіл көншітеді:
Өңдеу өнеркәсібі: Соңғы екі жылда өсім 6%-дан асты. Былтыр 190 жаңа өндіріс орны ашылса, биыл тағы 200 кәсіпорын іске қосылмақ.
Машина жасау: Елімізде бұрын болмаған электр техникасы мен машина құрастыру салалары жанданып келеді.
Агроөнеркәсіп: Ауыл шаруашылығына 1 триллион теңгеден астам жеңілдетілген несие бөлінді. Бұл — сала тарихындағы ең үлкен қолдау.
2. Инфрақұрылым — «Өмір жолы»
Мемлекет басшысы су, энергия және жол мәселелерін стратегиялық қауіпсіздік деңгейінде көтеріп отыр.
Су ресурстары: Кендірлідегі су тұшыту зауыты мен Көксарай су қоймасын жаңғырту секілді 220-дан астам жоба іске асырылуда.
Энергетика: 37 ЖЭО жөндеуден өтіп, Семей, Көкшетау мен Өскеменде жаңа нысандар салынуда. Атом электр станциясын салу туралы шешім елдің энергетикалық тәуелсіздігінің кепілі болмақ.
Логистика: Биыл рекордтық 3700 шақырым теміржол мен 124 вокзал жаңғыртылады. Президенттің пайымынша, сапалы жол — халық үшін «өмір жолы».
3. Әлеуметтік мемлекет: Адам капиталы — басты байлық
Қазақстан бюджетінің 50%-дан астамы әлеуметтік салаға бағытталады. Бұл — әлемдік деңгейдегі өте жоғары көрсеткіш.
«Біз 20,5 миллионнан астық. Бірақ мәселе тұрғындардың санында емес, адам капиталының сапасында», — деді Президент.
Негізгі әлеуметтік жетістіктер:
Демография: «Ұлттық қор — балаларға» жобасы аясында 7 миллион балаға $2,5 млрд аударылды.
Денсаулық сақтау: Өмір сүру ұзақтығы алғаш рет 75,9 жасқа жетті. «Аңсаған сәби» бағдарламасы арқылы 11 мыңнан астам сәби дүниеге келді.
Білім: Колледждерде 150 мың студент тегін білім алуда, гранттар саны жыл сайын артуда.
4. Цифрландыру және Болашаққа көзқарас
Қазақстан цифрлық үкімет пен финтех бойынша әлемдік көшбасшылар қатарында. Еліміз жаһандық адам капиталын бағалауда 160 елдің ішінде 42-орынға тұрақтады. Президенттің айтуынша, бұл — жүйелі инвестицияның жемісі.
Алайда, Мемлекет басшысы «масылдық» психологиясынан арылып, әлеуметтік көмектің тек нақты мұқтаж жандарға жетуі тиіс екенін қадап айтты. Жауапкершілік пен еңбек қана елді жаңа белеске шығара алады.
Қазақстан бүгінде үлкен құрылыс алаңына айналды. Экономикалық реформалар, инфрақұрылымды жаңарту және адам капиталына салынған инвестициялар ел егемендігін нығайтудың басты кепілі. Президенттің салиқалы саясаты — «тоқмейілсуден аулақ болып, биік мақсаттарға ұмтылу».
Қазақстанның «Көк паспорты» – Мемлекеттік қорғау мен жасампаздықтың символы
Бүгінгі таңда Қазақстан тек экономикалық және саяси реформалардың орталығы ғана емес, өз азаматтарының құқығы мен қауіпсіздігін әлемнің кез келген нүктесінде қорғай алатын қуатты мемлекетке айналды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Азаматтарды қиын жағдайда қалдырмаймыз» деген ұстанымы жай ғана ұран емес, нақты іспен дәлелденген мемлекеттік саясаттың темірқазығы болып отыр.
Оқ пен оттың ортасынан: Отандастарды құтқару – басты міндет
Таяу Шығыстағы соңғы шиеленістер кезінде Қазақстан билігі өз азаматтарының өмірі үшін жауапкершілікті толықтай өз мойнына алды. Президенттің тікелей тапсырмасымен және дипломатиялық беделінің арқасында:
9 мыңға жуық отандасымыз қақтығыс аймағынан аман-есен елге жеткізілді;
Сыртқы істер министрлігі жанынан тәулік бойы жұмыс істейтін жедел штаб құрылып, эвакуация жұмыстары өте күрделі жағдайда (әуе кеңістігі жабық кезде) сәтті жүзеге асырылды;
Мемлекет басшысы өңір елдерінің (Қатар, БАӘ, Сауд Арабиясы және т.б.) басшыларымен жеке сөйлесіп, отандастарымыз үшін «кедергісіз дәліз» ұйымдастыруды қамтамасыз етті.
Бұл — Қазақстан дипломатиясы мен Президенттің халықаралық аренадағы биік абыройының тікелей нәтижесі. Соғыс жағдайында осыншама адамды ұйымдасқан түрде алып шығу — кез келген мемлекеттің қолынан келе бермейтін «стресс-сынақ». Бұл туралы өзге мемлекеттердің азаматтары Қазақстан Президентінің өз отандастарымызды майдан даласында қалдырмай елге қайтарғанына тәнті болып жатқанын әлеуметтік желілерде көтеріп қызыға әрі қызғана қарап жеткізіп те жатыр.
Конституциялық кепілдік және Мемлекеттік қамқорлық
Президенттің бастамасымен Конституцияға енгізілген «Қазақстан Республикасы өз азаматтарын ел аумағынан тыс жерде қорғауға кепiлдiк бередi» деген норма — еліміздің гуманистік бағытының айқын көрінісі.
«Көк паспорт иелері әрқашан және кез келген жерде мемлекет қорғауында болады», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Пандемия кезіндегі эвакуациялар, табиғи апаттар мен техногендік оқиғалар кезіндегі жедел көмектер мемлекеттің өз халқына деген шексіз жанашырлығын көрсетті. Бұл — билік пен қоғам арасындағы сенімнің алтын көпірі.
Тәуелсіздіктің 35 жылы: Жаңа белес, жаңа бейне
Биыл еліміз Тәуелсіздіктің 35 жылдық белесіне шықты. Осы уақыт ішінде Қазақстан:
Прогрессивті мемлекет ретінде қалыптасты;
Жастардың спорттағы, ғылым мен технологиядағы жетістіктерін ұлттық мақтанышқа айналдырды;
Төл мәдениетімізді заманауи құндылықтармен ұштастыра білді.
Президент атап өткендей, әлем өзгерген шақта біздің де дүниетанымымыздың жаңаруы — заман талабы. Қазақстанның болашағы — бірлікте, жауапкершілікте және әрбір азаматтың жасампаз рухында.
Мемлекет басшысының салиқалы саясаты арқасында бүгінде әрбір қазақстандық өзін қауіпсіз сезінеді. Президенттің батыл шешімдері мен халықаралық беделі Қазақстанды әлемдік қоғамдастықтың терезесі тең, абыройлы мүшесіне айналдырды. Біздің мемлекетіміздің ықпалы мен халқымыздың мызғымас бірлігі ауызбіршілікті сақтауында. Жаңа реформалар Халық үніне құлақ асатын мемлекет, «Күшті Президент — ықпалды Парламент — есеп беретін Үкімет» қалыптастыруға сеп болады.
Мөлдір Нұрман
