МЕМЛЕКЕТТІК МІНДЕТТЕРДІ ІСКЕ АСЫРАДЫ

«Әділет» партиясының ұстанымы – ең алдымен әділ қоғам, адал еңбек және жауапты мемлекет құру идеясын алға шығаратын ұстаным. Бұл жерде әділет деген сөз тек сот немесе заң мәселесімен шектелмейді. Әділет – адамның еңбегінің бағалануы, заң алдында бәрінің тең болуы, мемлекеттік қызметтің халыққа қолжетімді болуы, бизнестің ашық әрі түсінікті ережемен жұмыс істеуі, ауыл мен қаланың даму мүмкіндігінің тең болуы. Сондықтан партияның негізгі бағыты – азамат пен мемлекеттің арасындағы сенімді күшейтіп, әр қабылданған шешімнің нақты нәтижеге айналуына жағдай жасау.

«Әділет» партиясының өзін жаңа ұрпақтың партиясы ретінде көрсетуі де маңызды. Қазақстанның тәуелсіздік жылдарында қалыптасқан жаңа буыны елдің жетістігін де, шешілмей келе жатқан мәселелерін де жақсы біледі. Бұл ұрпаққа бос уәде емес, нақты нәтиже керек. Жастардың, мамандардың, кәсіпкерлердің, дәрігерлердің, мұғалімдердің, инженерлердің, ғалымдардың және басқа да еңбек адамдарының елдің дамуына белсенді араласуы – Қазақстанның болашағы үшін үлкен мүмкіндік. Осы тұрғыдан алғанда, партияның кәсібилікке, білімге, еңбекке және жауапкершілікке басымдық беруі – дұрыс бағыт.

Бүгінгі қоғамға ең қажет нәрсенің бірі – нақты жұмыс істейтін мемлекеттік институттар. Азамат өз мәселесімен мемлекеттік органға жүгінген кезде оны бір кабинеттен екінші кабинетке жүгіртпей, мәселенің шешімін табуға бағытталған жүйе болуы керек. Адам сотқа жүгінсе, әділ шешімге сенуі керек. Баласын мектепке берсе, сапалы білім алатынына сенуі керек. Ауруханаға барса, қажетті медициналық көмекті уақытында алуы керек. Кәсіпкер ісін бастаса, заңның тұрақты әрі түсінікті болатынын білуі қажет. Яғни мемлекеттің қуаты халыққа қанша қаулы шығарғанымен емес, қарапайым адамның өмірін қаншалық жеңілдеткенімен өлшенуі тиіс.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Әділетті Қазақстан құру, заң үстемдігін күшейту, экономиканы жаңғырту және мемлекеттік институттарды дамыту бағытындағы реформаларын қолдау осы тұрғыдан маңызды. Бірақ реформаның ең басты өлшемі – оның қағаз жүзінде қабылдануы емес, халықтың күнделікті өмірінде сезілуі. Сондықтан «Әділет» партиясының реформаларды қолдауды нақты іске, қоғамдық бақылауға және қабылданған шешімдердің орындалуын қадағалауға байланыстыруы орынды. Мемлекет қабылдаған жақсы бастамалар халыққа жеткен кезде ғана оның нәтижесі болады.

Партияның реформаторлық центризм мен салиқалы пайымға сүйенуі де қоғам үшін маңызды. Қазақстанға бір шектен екінші шекке секіретін саясат емес, елдің нақты жағдайын ескеріп, мәселенің себебін зерттеп, тиімді шешім қабылдайтын саясат қажет. Кез келген бастаманың алдында бір қарапайым сұрақ тұруы керек: «Бұл шешім қарапайым азаматтың өмірін қалай өзгертеді?» Егер ол адамның табысын арттырмаса, қызметті жеңілдетпесе, қауіпсіздігін қамтамасыз етпесе немесе жаңа мүмкіндік бермесе, онда оның қоғам үшін пайдасын қайта қарау қажет.

Әділетті қоғамның негізі – заң алдында баршаның тең болуы. Бай болсын, кедей болсын, лауазымды қызметкер болсын немесе қарапайым жұмысшы болсын – заң бәріне бірдей жұмыс істеуі керек. Адамның қадір-қасиеті қорғалуы, еңбек әділ бағалануы, мемлекеттік органдар азамат алдында жауап беруі қажет. Әділеттілік халықтың күнделікті өмірінен көрінуі тиіс: сотта, полицияда, мектепте, ауруханада, әкімдікте, банкте, жұмыс орнында және кез келген мемлекеттік қызмет көрсету кезінде.

Бұл ретте сыбайлас жемқорлықпен, тамыр-таныстықпен, непотизммен, монополиямен, бюджет қаржысын тиімсіз пайдаланумен күресу – өте маңызды міндет. Мемлекеттік қаражат – белгілі бір шенеуніктің немесе мекеменің жеке ақшасы емес, халықтың салығы мен елдің ортақ қаражаты. Сондықтан әр теңгенің қайда жұмсалғаны түсінікті болуы керек. Ашық бюджет, қоғамдық бақылау, цифрлық ашықтық, әділ бәсеке және жауапты депутаттық бақылау күшейсе, мемлекетке деген сенім де артады.

«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидаты да құр ұран болып қалмауы тиіс. Азаматтың өтініші тыңдалғанымен, мәселе шешілмесе, оның сенімі қалыптаспайды. Сондықтан халықтың дауысы нақты басқару шешіміне айналуы қажет. Ауыл тұрғыны су мәселесін көтерсе – су мәселесі шешілуі керек. Ата-ана мектептегі жағдайға алаңдаса – тиісті орган нақты әрекет жасауы керек. Кәсіпкердің заңды мәселесі болса – оған түсінікті жауап берілуі керек. Халықтың мұң-мұқтажын тыңдау жеткіліксіз, оған нақты нәтиже арқылы жауап беру қажет.

Бұл жерде партия депутаттарының жауапкершілігі ерекше. Депутат халықпен сайлау кезінде ғана кездесіп қоймай, үнемі бірге жұмыс істеуі керек. Азаматтардың мәселесін көтеріп, заңнаманы жетілдіруге ұсыныс жасап, жергілікті бюджеттің дұрыс жұмсалуын бақылап, өз жұмысы туралы халық алдында есеп беруі тиіс. Мәслихаттар да тек формалды шешім қабылдайтын орган емес, өңірдің нақты мәселелерін шешуге ықпал ететін маңызды институтқа айналуы қажет.

Экономика мәселесінде де негізгі мақсат түсінікті: адамның табысын арттыру және сапалы жұмыс орындарын көбейту. Экономиканың өсуі статистикадағы көрсеткіштермен ғана өлшенбеуі керек. Оның нәтижесі әр отбасының тұрмысынан көрінуі қажет. Адамның жалақысы өссе, тұрақты жұмысы болса, кәсіпкер кәсібін қорықпай дамытса, жастар өз елінде жұмыс пен мүмкіндік тапса – экономикалық саясаттың нәтижесі сол.

Кәсіпкерлікке жағдай жасау да осы міндеттің бір бөлігі. Шағын және орта бизнес – көптеген азаматтың күнкөріс көзі әрі жаңа жұмыс орындарының маңызды қайнар көзі. Сондықтан кәсіпкер артық тексеруден, негізсіз қысымнан және түсініксіз талаптардан қорғалуы керек. Мемлекеттік қолдау нақты нәтижеге, жаңа жұмыс орындарына, өндірістің өсуіне және салық түсімдеріне байланысты болғаны дұрыс. Бәсекеге қабілетті азаматқа мүмкіндік берілген жерде экономика да дамиды.

Өңірлердің әділ дамуы – Қазақстанның тұтастай дамуының негізі. Астана мен Алматының, ірі қалалардың дамуы маңызды болғанымен, елдің болашағы ауылдың, ауданның, шағын қаланың және шекаралық аумақтардың жағдайына да тікелей байланысты. Адам қай жерде тұрса да, оның таза суға, жолға, жылуға, интернетке, мектепке, медицинаға, мәдениет пен спортқа және жұмысқа қолжетімділігі болуы керек. Өңірде өмір сүру сапасы төмен болса, халықтың үлкен қалаларға жаппай көшуі күшейеді. Сондықтан аймақтарды дамыту – жай ғана инфрақұрылым мәселесі емес, демография мен ұлттық қауіпсіздік мәселесі.

Әлеуметтік саясатта да адамның қадір-қасиеті бірінші орында тұруы керек. Мемлекеттік көмекке мұқтаж азамат оны алу үшін көптеген анықтама жинап, бірнеше мекеменің табалдырығын тоздырмауы қажет. Көмек шынымен қажет адамға уақытында әрі түсінікті түрде жетуі керек. Балаларға, қарттарға, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға, көпбалалы және аз қамтылған отбасыларға, жастарға, ауыл тұрғындарына қолдау көрсету – мемлекеттің әлеуметтік жауапкершілігінің көрінісі.

Сонымен бірге әлеуметтік саясат адамды тек жәрдемақы алушы ретінде қарастырмауы керек. Азаматқа жұмыс істеуге, білім алуға, кәсіби білігін арттыруға және өз табысын көбейтуге мүмкіндік беру маңызды. Мемлекеттің міндеті – адамды тәуелді ету емес, өз мүмкіндігін жүзеге асыруына жағдай жасау. Әлеуметтік қолдау мен еңбекке ынталандыру қатар жүргенде ғана қоғамның тұрақты дамуына жол ашылады.

Білім, медицина, ғылым және цифрландыру мәселесіне партияның ерекше мән беруі де түсінікті. Себебі мемлекеттің болашағы бүгінгі мектепте қалыптасады. Мектеп балаға сапалы білім берсе, колледж нақты мамандыққа үйретсе, университет еңбек нарығына қажет маманды дайындаса, елдің адами капиталы күшейеді. Мұғалімнің мәртебесі мен еңбегі бағалануы, ауыл мен қаладағы білім сапасының алшақтығы азаюы – маңызды міндет.

Денсаулық сақтау саласында да басты назар ауруды емдеумен ғана шектелмей, оның алдын алуға бағытталуы керек. Адам қажетті медициналық көмекті уақытында алғанда ғана көптеген аурудың асқынуына жол бермеуге болады. Сапалы медицина халықтың өмір сүру ұзақтығына ғана емес, оның еңбекке қабілетіне, отбасылық әл-ауқатына және жалпы қоғамның тұрақтылығына әсер етеді.

Ғылым мен жаңа технологияларға, соның ішінде жасанды интеллектке мән беру – заман талабы. Қазақстан технологияны тек тұтынушы мемлекет болып қалмай, өз мамандарын дайындап, жаңа шешімдер жасап, цифрлық экономиканың мүмкіндігін пайдалануы керек. Цифрландырудың мақсаты да жай ғана жаңа технология енгізу емес, азаматтың уақытын үнемдеу, мемлекеттік қызметті жеңілдету және жемқорлық тәуекелдерін азайту болуы тиіс.

Әділетті мемлекет құру тек заңдар мен мемлекеттік институттарға байланысты емес. Қоғамның өзінде де жауапкершілік мәдениеті қалыптасуы қажет. Заңды құрметтеу, адал еңбек ету, қоғамдық орынға ұқыпты қарау, жемқорлыққа төзбеу, табиғатты қорғау, үлкенді сыйлау, отбасын қадірлеу, жастарға дұрыс бағыт көрсету – әділетті қоғамның күнделікті құндылықтары. Мемлекет пен қоғам бір-бірінен жауапкершілікті талап етіп қана қоймай, өз міндетін де орындауы керек.

Партияның халық сенімі тектен-тек берілмейді деген ұстанымы да өте маңызды. Сенім сөзбен емес, іспен қалыптасады. Халыққа уәде беріп, кейін оның орындалуы туралы ұмытып кетуге болмайды. Әрбір депутат, мемлекеттік орган және саяси ұйым өз жұмысының нәтижесі үшін жауап беруі керек. Адамдардың өмірінде нақты өзгеріс болып, мемлекеттік институттарға деген сенім артқанда ғана саясаттың шынайы нәтижесі көрінеді.

Сондықтан «Әділет» партиясының негізгі ұстанымын қарапайым тілмен айтқанда, оның мақсаты – халыққа көп уәде беру емес, мемлекеттің жұмысын нақты нәтижеге бағыттау. Заң бәріне бірдей болуы, еңбек бағалануы, кәсіпкерге мүмкіндік берілуі, өңірлер тең дамуы, әлеуметтік көмек мұқтаж адамға жетуі, білім мен медицина сапалы болуы, депутат халықпен бірге жұмыс істеуі және әр мемлекеттік шешімнің артында жауапты адам тұруы қажет.

Біз үшін Әділетті Қазақстан – алыстағы арман емес. Ол күнделікті өмірден басталады. Ол – баланың сапалы білім алуынан, ата-ананың алаңсыз өмір сүруінен, адамның еңбегіне сай жалақы алуынан, кәсіпкердің заңды түрде жұмыс істеуінен, ауылға жол мен таза судың келуінен, науқастың уақытында ем алуынан, азаматтың сотқа сенуінен, мемлекеттік мекемеде адамның сөзіне құлақ асудан басталады.

Сондықтан «Әділет» партиясының ұстанымын қолдау – белгілі бір саяси ұранды ғана қолдау емес, елде әділ ереже, адал еңбек, жауапты билік және нақты нәтиже болғанын қолдау деп түсінеміз. Қазақстанның болашағы әр азаматтың мүмкіндігіне, мемлекеттің тиімділігіне және қоғамдағы өзара сенімге байланысты. Бізге қуатты мемлекет те, әділетті қоғам да қажет. Ал оның негізі – заңға құрмет, еңбекке адалдық, адамға құрмет және әр істің нәтижесіне жауап бере білу.

«Әділет» партиясының басты таңдауы да осында: халыққа түсінікті саясат, адамға жақын мемлекет және сөзі мен ісі сәйкес келетін жауапты қоғам.